Gần đây, một thành viên đã gửi câu hỏi về việc tại sao chúng tôi sử dụng nhiều chiến lược thoát lệnh trong hệ thống giao dịch. Anh ấy nhận thấy rằng một số điểm thoát trong hệ thống khá phức tạp, đôi khi di chuyển gần lại với giá, rồi lại bất ngờ dịch ra xa. Điều này khiến anh ấy thắc mắc liệu các điểm thoát lệnh có hoạt động đúng không và tại sao lại có nhiều chiến lược thoát lệnh khác nhau trong cùng một hệ thống. Tôi đã gửi một câu trả lời ngắn gọn và hứa sẽ viết một bài chi tiết hơn để giải thích triết lý và quy trình của chúng tôi về việc sử dụng nhiều chiến lược thoát lệnh.
Khi phát triển hệ thống giao dịch, phần mã hóa cho điểm vào lệnh thường chỉ gồm vài dòng code, nhưng chiến lược thoát lệnh lại rất phức tạp. Chúng tôi có thể xây dựng một hệ thống chỉ với một phương pháp vào lệnh đơn giản, nhưng lại có đến hàng chục chiến lược thoát lệnh khác nhau. Lý do là vì qua nhiều năm giao dịch, chúng tôi ngày càng nhận thấy tầm quan trọng và sự khó khăn của việc thoát lệnh chính xác.
Điểm vào lệnh thì dễ. Trước khi vào lệnh, chúng ta biết chính xác những gì đã xảy ra trước đó. Nếu điều kiện thỏa mãn quy tắc hệ thống, chúng ta có thể kích hoạt một tín hiệu vào lệnh hợp lệ. Điểm vào dễ vì chúng ta có thể kiểm soát các điều kiện và thị trường phải tuân theo quy tắc, nếu không thì không có giao dịch nào xảy ra. Nhưng khi đã vào lệnh, mọi thứ có thể diễn biến theo vô số kịch bản khác nhau. Sẽ rất ngây thơ nếu nghĩ rằng chỉ cần một hoặc hai chiến lược thoát lệnh đơn giản là có thể xử lý hiệu quả mọi tình huống giao dịch có thể xảy ra. Tuy nhiên, đây lại là cách tiếp cận phổ biến của nhiều hệ thống giao dịch. Trên thực tế, nhiều hệ thống chỉ đơn giản đảo ngược quy tắc vào lệnh để tạo ra tín hiệu thoát lệnh.
Chúng tôi tin rằng các điểm thoát lệnh hiệu quả đòi hỏi phải có kế hoạch và tầm nhìn xa. Một hệ thống thoát lệnh đơn giản không thể hiệu quả bằng một hệ thống có nhiều chiến lược được thiết kế cẩn thận để xử lý nhiều tình huống khác nhau. Các chiến lược thoát lệnh của chúng tôi phải hoàn thành một loạt nhiệm vụ quan trọng:
- Bảo vệ vốn trước rủi ro thua lỗ lớn → Cần một cơ chế quản lý rủi ro vững chắc để giới hạn thua lỗ mà không bị quét stop quá sớm.
- Giảm rủi ro khi lệnh có lợi nhuận → Khi giá đi đúng hướng, cần di chuyển điểm thoát gần hơn để bảo vệ phần lợi nhuận đang có.
- Xác lập điểm hòa vốn (breakeven) → Ngăn chặn giao dịch có lợi nhuận trở thành giao dịch thua lỗ.
Trong hầu hết các hệ thống, mục tiêu của chúng tôi là tối đa hóa lợi nhuận trên mỗi giao dịch, vì vậy chúng tôi không chỉ chốt lời khi mới thấy lợi nhuận nhỏ. Điều này đòi hỏi một chiến lược thoát lệnh cho phép bảo vệ một phần lợi nhuận nhưng vẫn tạo điều kiện để giao dịch tiếp tục tăng trưởng. Nếu thị trường luôn đi theo hướng có lợi cho ta mỗi ngày thì việc thoát lệnh sẽ đơn giản hơn. Nhưng đáng tiếc, thị trường không hoạt động như vậy. Chúng ta phải có khoảng trống để xử lý những biến động nhỏ trong ngày mà không bị loại khỏi thị trường quá sớm.
Ví dụ, trong một số trường hợp, chúng ta có thể quyết định dịch điểm thoát lệnh ra xa hơn để tránh bị quét stop một cách không cần thiết. Một ví dụ điển hình là chiến lược Yo-Yo Exit, dựa trên nguyên tắc rằng chúng ta không nên giữ lệnh nếu thị trường có một cú đảo chiều mạnh trong ngày.
Chiến lược này hoạt động bằng cách đo độ biến động từ mức đóng cửa của ngày trước đó. Ví dụ, ta có thể đặt quy tắc rằng nếu giá đi ngược hướng quá 1.5 lần Average True Range (ATR) so với giá đóng cửa trước đó, ta sẽ thoát lệnh ngay lập tức. Tuy nhiên, điểm thoát này có thể ngày càng di chuyển ra xa nếu có nhiều phiên giá đi ngược nhưng chưa chạm đến ngưỡng thoát lệnh. Nếu không có thêm các chiến lược thoát lệnh khác để kiểm soát rủi ro, Yo-Yo Exit có thể trở nên vô dụng trong việc giới hạn thua lỗ. Do đó, nó luôn phải được kết hợp với các chiến lược khác.
Sau khi đã bảo vệ giao dịch khỏi thua lỗ lớn, đặt điểm hòa vốn và thoát khỏi những cú đảo chiều mạnh, ta vẫn chưa giải quyết được một vấn đề quan trọng: khi nào nên chốt lời?
Chúng tôi luôn hướng đến lợi nhuận lớn, và khi lợi nhuận tăng, chúng tôi muốn bảo vệ chúng nhiều hơn. Vì vậy, chiến lược của chúng tôi sử dụng nhiều điểm thoát lệnh khác nhau để bảo vệ lợi nhuận ở các mức độ khác nhau:
- Nếu lệnh có lợi nhuận $1,000, ta có thể bảo vệ 50% và sẵn sàng chấp nhận mất lại $500.
- Nếu lệnh có lợi nhuận $10,000, chắc chắn ta sẽ không muốn mất lại 50% mà sẽ đặt stop gần hơn.
Rất nhiều trader thắc mắc liệu một hệ thống có nhiều quy tắc thoát lệnh có thực sự mạnh mẽ hay không. Có quan điểm cho rằng hệ thống càng ít quy tắc thì càng ổn định và dễ hoạt động trong tương lai. Tuy nhiên, chúng tôi không đồng tình với quan điểm này. Hãy nhìn vào hai hệ thống đơn giản dưới đây:
Hệ thống A:
- Cắt lỗ khi thua lỗ đạt $1,500.
- Khi lợi nhuận đạt $5,000, đặt stop tại mức lợi nhuận $4,500.
Hệ thống B:
- Cắt lỗ khi thua lỗ đạt $1,500.
- Khi lợi nhuận đạt $1,000, đặt stop tại điểm vào lệnh.
- Khi lợi nhuận đạt $2,000, đặt stop tại mức lợi nhuận $1,250.
- Khi lợi nhuận đạt $3,500, đặt stop tại mức lợi nhuận $2,500.
- Khi lợi nhuận đạt $5,000, đặt stop tại mức lợi nhuận $4,500.
- Khi lợi nhuận vượt $7,500, đặt stop tại mức giá thấp nhất của ngày hôm trước.
Một số trader có thể nghĩ rằng vì hệ thống A có ít quy tắc hơn nên nó sẽ mạnh mẽ hơn và dễ áp dụng hơn trong tương lai. Nhưng thực tế, hệ thống B linh hoạt hơn và có khả năng hoạt động tốt hơn trong nhiều điều kiện thị trường khác nhau. Hệ thống A chỉ có thể thắng $4,500 hoặc thua $1,500, trong khi hệ thống B có thể tối ưu hóa lợi nhuận theo từng giai đoạn.
Mặc dù hệ thống A có thể tạo ra kết quả đẹp trên dữ liệu quá khứ nhờ "curve fitting" (làm khớp đường cong), nhưng khi giao dịch bằng tiền thật, chúng tôi sẽ luôn chọn hệ thống B. Đơn giản không phải lúc nào cũng tốt hơn khi nói đến chiến lược thoát lệnh.
— Chuck LeBeau
(Nguồn: forexfactory.com)